طراحی وب سایت

آیا اپراتور 38ساله را یک ماهه می توان فروخت؟!
نوشته: یوسف ابوطالبی
منبع: طیف برق
مقدمه
حدود یکسال از ورود سهام شرکت مخابرات ایران به بورس می گذرد؛ در این مدت بازار سهام مخابرات فرازونشیب های زیادی را پشت سر گذاشته است. پس از یک دوره افزایش قیمت و عبور قیمت سهام از 200 تومان، در حال حاضر ارزش سهام از قیمت اولیه خود نیز کمتر شده است. در این شرایط، آگهی فراخوان خرید سهام بلوکی شرکت مخابرات ایران از سوی سازمان خصوصی سازی منتشر شده تا باقیمانده سهام این شرکت نیز واگذار شود. در این فراخوان، قیمت پایه هر سهم 340تومان، یعنی حدود دو و نیم برابر قیمت فعلی سهام در بازار بورس اعلام شده است که با در نظر گرفتن واگذاری 50درصد به اضافه یک از سهام این شرکت- نزدیک به 23میلیارد سهم- ارزش پایه کل سهام شرکت مخابرات معادل 7هزار و 800میلیارد تومان می شود.
خارجی ها در اقلیت اند یا اکثریت؟
بر اساس فراخوان سازمان خصوصی سازی، سهام داران خارجی نیز می توانند در قالب یک کنسرسیوم با شرکای داخلی اقدام به خریداری سهام کنند؛ مشروط بر آنکه حداکثر 28درصد کل سهام مخابرات را در اختیار داشته باشند. درحقیقت سرمایه گذاران خارجی می توانند در قالب کنسرسیومی که تشکیل می شود تا 56درصد سهام را در اختیار داشته باشند و این بدان معناست که طرف ایرانی در این کنسرسیوم در اقلیت سهام قرار می گیرد!
بررسی اهلیت بر اساس کدام معیار؟
از دیگر نکات این فراخوان، فرصت یک ماهه پس از انتشار فراخوان-11 شهریور- برای ارسال جزییاتی همچون توان مالی و فنی کنسرسیوم متقاضی به سازمان خصوصی سازی است. پس از این تاریخ، سازمان خصوصی سازی اهلیت پیشنهاددهندگان را ظرف یک هفته بررسی خواهد کرد و عرضه سهام از تاریخ 18 شهریور تنها به کنسرسیوم هایی که اهلیت آنها از سوی سازمان خصوصی سازی تأئید شده است، آغاز خواهد شد. اگرچه بررسی اهلیت از سوی سازمان خصوصی سازی به خودی خود نکته بسیار مثبتی است، اما معیارهای تعیین اهلیت شرکت ها به طور دقیق اعلام نشده است و به ذکر نکاتی چون نام سرمایه ثبت شده، آخرین ترازنامه، صورت حساب سود و زیان، ترکیب سهامداران و اعضای هیأت مدیره و میزان سرمایه گذاری شرکت در دیگر شرکت ها و یا پروژه ها اکتفا شده است. به طور واضح، سرمایه گذاران بزرگ طالب این خرید بزرگ خواهند بود، حال، سؤالی که به ذهن می رسد این است که آیا صرفا داشتن توان مالی برای اداره شرکت مخابرات ایران کفایت می کند؟
لقمه ای که به اندازه دهان هیچکس نیست
یکی دیگر از نکات قابل توجه در فراخوان، نحوه پرداخت ارزش سهام است. بر اساس اعلام سازمان خصوصی سازی، اولویت با واگذاری نقدی است که البته بعید است هیچ شرکتی توان پرداخت این حجم سرمایه را آن هم به صورت یکجا داشته باشد! اما در خرید اقساطی، 20درصد ارزش سهام به صورت نقد و مابقی به صورت اقساط ظرف 8 سال طی دوره های شش ماهه پرداخت خواهد شد. با توجه به ارزش اولیه سهام این به معنای آن است که خریدار سهام باید یک هزار و 560میلیارد تومان را احتمالا طی 30 روز کاری به حساب دولت واریز کند و هر 6ماه یک بار نیز 484میلیارد تومان اقساط به دولت پرداخت کند. این محاسبات مبتنی بر رقم پایه ارزش سهام است که متناسب با ارزش مشخص شده سهام در مزایده تغییر خواهد کرد. تنها مشوق مالی در این بخش این است که سودبانکی بازپرداخت 50درصد سود سیستم بانکی در بخش صنعت و معدن است. لازم به ذکر است که چنانچه برنده ظرف مدت 30 روز نسبت به پرداخت رقم اولیه اقدام نکند، ضمانت نامه وی- رقمی معادل ارزش پایه 3درصد سهام- به نفع دولت ضبط خواهد شد.
اعداد واقعا قابل توجه است و هزینه نقدی که باید پرداخت شود بیش از 5 برابر قیمت پایه پروانه اپراتور سوم است. شاید تنظیم کنندگان شرایط فراخوان از وضعیت بازار اطلاعی ندارند و نمی دانند که سرمایه گذاران از پرداخت رقم به مراتب پایین تر حق پروانه اپراتور سوم نیز عاجز بوده اند! علاوه بر این، آیا این فرصت یک ماهه برای تشکیل یک کنسرسیوم و ارزیابی بازار آن هم با این حجم سنگین سرمایه کافی است؟ آن هم با توجه به اینکه اقتصاد جهان همچنان در رکود ناشی از بحران مالی به سر می برد و بسیاری از شرکت های بزرگ بین المللی حجم سرمایه گذاری های خود را کاهش داده اند. به این موارد اضافه کنید انتخابات دهم و اتفاقات پس از آن و تأثیر آن در سیاست خارجی کشور از یک سو و اتفاقاتی نظیر قطعی sms که یکبار دیگر نشان داد سرمایه گذار باید ریسک اتفاقاتی از این دست را نیز بپذیرد. یادآوری می کنیم که چندی پیش، اپراتور تلکام اندونزی که از مدتها قبل برای خرید سهام مخابرات دندان تیز کرده بود، اعلام کرد که دیگر برنامه ای برای خرید سهام این شرکت ندارد! البته دلایل این موضوع اعلام نشد، اما باید بخشی از آن را در آنچه گفته شد جستجو کرد.
سایر الزامات
از جمله الزامات دیگری که برنده مزایده براساس پروانه مخابرات ایران متعهد به آن است، پرداخت 28.1درصد از درآمد سالیانه همراه اول به دولت است. ضمن آنکه تا 5سال تعداد کارکنان مجموعه ای که مدیریت می کند نباید بیش از 10درصد -کمتر از 32757نفر- کاهش پیدا کند. باید هزینه تجهیز و نگهداری شبکه را نیز به دو بخش هزینه فوق الذکر اضافه کرد.
آیا مخالف، موافق شده است؟
یکی دیگر از نکات قابل توجه حاشیه واگذاری سهام شرکت مخابرات ایران، حضور دکتر نهاوندیان، رییس اتاق بازرگانی ایران به عنوان یکی از اعضای هیأت واگذاری است. این در حالی است که وی یکی از منتقدین اصلی واگذاری سهام شرکت مخابرات به دلیل انحصار ناشی از آن در حوزه ارتباطات بوده است.
بازنده ها آمده اند حقشان را بگیرند
با وجود تمام شرایطی که گفته شد، در حال حاضر از گوشه وکنار خبرهایی به گوش می رسد مبنی بر اینکه سرمایه گذاران ترک که یک بار شانس خود را برای حضور در بازار مخابرات کشور در پروژه اپراتور دوم امتحان کرده است، این بار هم علاقه مند به سرمایه گذاری در ایران هستند، از سوی دیگر از شرکت های عمومی همچون شستا که گویا قصد ندارد از بازار مخابرات دل بکند، سرمایه گذاری مهر ایرانیان، سرمایه گذاری تدبیر (وابسته به ستاد فرمان اجرایی حضرت امام (ره)، بنیاد تعاون سپاه و تعدادی از شرکت های خصوصی همچون پارس ایراتل نیز به عنوان علاقه مندان خرید سهام شرکت مخابرات ایران یاد می شود.
با توجه به شرایط مالی سنگین این معامله، به نظر می رسد شراکت با اپراتورهای خارجی برای دریافت فاینانس- با بهره بانکی بسیار پایین تر!- برای سرمایه گذاران داخلی ضروری به نظر می رسد که از این طریق دانش فنی آنها را نیز کسب می کنند.
نکته آخر
بدون شک واگذاری سهام شرکت مخابرات ایران بزرگ ترین معامله تاریخ بورس کشور تا به حال است. به نظر می رسد دولت قصد دارد با فروش سهام این شرکت به قیمت بالا بخشی از کسری بودجه امسال خود را جبران کند، اما آیا با توجه به موانعی که گفته شد این کار ممکن خواهد شد؟!

منبع : اخبار فناوری اطلاعات و ارتباطات  تاریخ : 11   شهریور   1388  شاخه : مخابرات